وقايع عظيمه‌اى كه دراين سال در تمام نقاط روى زمين و اقطار كرهء ارض اتفاق افتاده اسپانيا : شورش در ايالت گرناد . نارضائى مردم از دولت . اخراج بلد نمودن ايزابل ملكه همشيرهء خود و شوهر او را به اتهام سازش با ياغيان . ضديت سردارهاى قشون با ملكه . بروز كينه و عداوت تمام اهالى اسپانيا بدون استثناء با ملكه . ايجاد و تشكيل دولت موقتى به رياست سررانه . اهالى اسپانيا درصدد اين هستند كه وضع دولت را جمهورى قرار بدهند . خروج دون كارلس كه يكى از اقوام ملكهء سابق بود . جمعى از اهالى اسپانيا در خيال اين هستند كه پادشاهى از خارج براى خود انتخاب كنند و وضع جمهورى را قبول ندارند شناختن دولت اتائونى جمهورى اسپانيول را و بعد از آن شناختن تمام دول متدرجا اين جمهورى را . بروز شورش در جزيرهء كوبا متعلق به اسپانيا و همين شورش مقدمهء يك جنگ طولانى سخت و خونريزى شد كه در آتيه ذكر خواهيم نمود . فرار ملكه ايزابل به مملكت فرانسه و پناه يافتن درآن مملكت . اطريش : عدد قشون تمام ممالك اطريش در حالت صلح به ششصد هزار مقرر شد . آفريقا مرغش « 1 » : بىاقتدارى سلطان سيد مولا محمد . ياغيگرى بعضى ايلات عرب خاصه طايفهء ظهير و غارت اطراف شهرها . بروز وباى سخت در ميان اين طايفه و پراكنده كردن اين طايفه را . افغانستان : منازعهء بخارا با امير شير على خان امير افغانستان و فتح بلخ به‌دست امير شير على خان .

--> ( 1 ) - منظور از مرغش كشور مراكش است كه در زبانهاى اروپايى بدان ماروك گفته مىشود . Maroc .